Presentatie TV-serie Teresa van Avila

Toespraak en foto’s bij een bijzondere gebeurtenis op een uitzonderlijke plek

woensdag, 12 oktober 2016

Op woensdag 12 oktober werd in de historische Karmel van de Rosier te Antwerpen de TV-serie van Betsaida: Teresa van Avila gepresenteerd. Daarbij werd onderstaande toespraak gehouden.

Reportages verschijnen dezer dagen in de Gazet van Antwerpen en op TVA.

Toespraak

Het is met grote dankbaarheid tegenover de zusters, maar ook met enige schroom dat we vandaag, op deze bijzondere plaats, de TV-serie over Teresa van Avila presenteren. Het geeft een beetje een gevoel van heiligschennis, om in dit historische pand, dat al honderden jaren gewijd is aan stilte en gebed, zoiets profaans als een DVD te komen voorstellen. Maar toch, zoals Moeder Teresa het zelf zei, toen ze in Toledo moest gaan onderhandelen met de plaatsvervanger van de bisschop: ‘Er is geen betere plaats om te spreken over de zaken van God, dan het huis van God’, en ze stapte vastberaden op de monseigneur af en begon een zakelijke onderhandeling in de kooromgang van de kerk. Tegen die achtergrond hebben we het ook gewaagd om de vraag aan de zusters voor te leggen.

Presentatie TV-serie over Teresa van Avila

Zoals vele projecten van Betsaida was ook deze DVD eerder toevallig op ons pas gekomen. Eén va onze klanten vroeg of we de TV-serie kenden. Op een avond, vorig jaar, zijn we met een aantal mensen beginnen kijken, en op één of andere manier waren werden we gegrepen door de boodschap van de film. En dit ondanks - of juist dankzij de klassieke stijl en het rustige tempo, die goed passen bij de inhoud.

De TV-serie heeft opmerkelijke kwaliteiten. Zonder een documentaire te worden, is deze speelfilm uitzonderlijk historisch gedocumenteerd (liederen die de koetsiers onderweg zingen is Spaanse volksmuziek uit die tijd, scène met een kwakzalver op de markt in Becedas bevat letterlijke bezweringsformules uit oorspronkelijke Spaanse toverboeken).

De film dompelt de kijker onder in het Spanje van de Gouden Eeuw. Een opmerkelijk gegeven daarbij is, dat ons land, als de ‘Spaanse Nederlanden’, op het moment dat de serie speelt, tijdens het leven van de H. Teresa, deel uitmaakt van het Spaanse Rijk. We ontmoeten mensen die ook bij ons bekend zijn, maar dan vanuit een ander perspectief. In de laatste film is Teresa in Alba de Tormes (waar zij ook zal overlijden), grondgebied van Fernando (derde) hertog van Alva, in Spanje ‘de Grote’ - wij kennen hem als de ‘ijzeren hertog’. Overigens stond Teresa ook in contact met prins Ruy Gómez, de echtgenoot van de prinses van Eboli, de prinses-met-het-ooglapje, de politieke tegenstander van Alva.

In de film worden de karakters erg menselijk voorgesteld: we zien Teresa bekvechten met Julián de Avila, de kapelaan van het klooster, over slechte koetsen die hij voorzien heeft, en over de - naar haar mening - buitensporige uitgaven voor de kloosterstichtingen. We zien ook hoe Teresa bijna voortdurend ziek is, bv. wanneer ze helemaal uitgeput in in Beas de Segura aankomt - maar ook haar plotse enthousiasme wanneer blijkt dat de charismatische pater Gracián, met wie ze al lange tijd correspondeert, in de spreekkamer is. Ineens zijn de zorgen over: ze springt recht, rent naar de spreekkamer en stoot daarbij een waterkruik omver, zoals ooggetuigen het beschreven hebben.

Interessant is ook de grote religieuze waarde van de reeks, hoewel de film niet als een heiligenleven is opgenomen. Het was een regulier project van de officiële Spaanse zender TVE, die bij het vorige grote jubileum van de H. Teresa één van Spanjes prominente persoonlijkheden wilde eren. Omdat er uitvoerig en letterlijk geciteerd wordt uit de geschriften van de H. Teresa en van de H. Johannes van het Kruis, heeft de reeks echter ook een toegevoegde waarde. Het feit dat het in principe een gewone film is, maakt het getuigenis van de religieuze boodschap alleen maar krachtiger, en dat maakt het zelfs voor niet-gelovigen tot een interessante kijkervaring, zoals ook filmcritici opgemerkt hebben.

Tenslotte mag als bijzondere kwaliteit van deze reeks ook genoemd worden dat men een beroep heeft gedaan op de bekendste Spaanse acteurs en actrices van die tijd. De reeks is dan ook met verschillende prijzen bekroond.

Kort na ontdekking van Amerika door Columbus (1492) wordt Teresa de Ahumada y Cepeda geboren (1515). Verschillende van haar broers zullen ook naar Indië vertrekken. Via brieven, via missionarissen, blijft Teresa in contact met de Nieuwe Wereld. Haar broer Lorenzo zal zich in Indië/Amerika een fortuin vergaren, dat haar in staat stelt om het klooster in Sevilla te stichten.

Presentatie TV-serie over Teresa van Avila

Met dezelfde Spaanse passie als de avonturiers die vertrekken naar Indië, gaat ook Teresa op ontdekkingsreis. De nieuwe werelden die zij verkent, zijn die van het innerlijke leven. Teresa dringt door in de ongekende diepten van de innerlijke burcht, waar God woont in het hart van ieder mens.

De sensationele ontwikkelingen in computerwereld, in de afgelopen decennia, zijn vergelijkbaar met de ontdekkingen uit de tijd van Columbus en van Teresa. Er is dan ook nood aan een nieuwe cultuur van verinnerlijking, die gelijke tred houdt met de technische revoluties.

Om die reden lijkt ons de boodschap van de H. Teresa, vijfhonderd jaar na haar geboorte, van een bijzondere actualiteit. Daarom hebben we met veel vreugde het project geïnitieerd van een Nederlandstalige uitgave van de TV-serie over de H. Teresa van Avila.

Voor Antwerpenaars is het bijzonder om te beseffen dat er een rechtstreekse band is tussen onze stad en de H. Teresa. Deze verbinding loopt via de zalige Ana van Sint-Bartolomeüs, secretaresse en verzorgster van de H. Teresa, die ook in de laatste afleveringen van de serie voorkomt. Na de kloosters te Parijs, Pontoise, Tours en Bergen sticht Ana als laatste dit eigenste klooster van de Rosier in Antwerpen. Door de Sinjoren werd ze, tot tweemaal toe, uitgeroepen tot ‘berschermvrouwe van Antwerpen’ (tijdens de belegering door de Hollanders in 1622 en 1624 en en in 1944, wanneer de Nazi’s proberen de haven opnieuw in handen te krijgen). Het is voor Betsaida dan ook een grote eer dat we dit historische klooster van de Rosier het eerste exemplaar van de DVD mogen overhandigen aan de dochters van de H. Teresa, als een klein teken van erkentelijkheid voor hun biddende aanwezigheid in ons midden. We overhandigen ook een exemplaar aan de familie Plantin Moretus, erfgenamen van de historische drukkerij in onze stad. In de jaren 1630 - 1649 - 1661 (reeds vier jaren na de dood van de zalige Ana) heeft Balthasar Moretus op de persen van de Oficina Plantiniana de werken van de H. Teresa gedrukt en uitgegeven in onze streken.

Zoals de boodschap van de H. Teresa via zuster Ana van Sint-Bartolomeüs en via de inzet van Plantin in onze streken bekend is geworden, zo hopen we op een zelfde manier te mogen bijdragen aan een nieuwe verspreiding van het charisma van de H. Teresa, van Sint-Jan van het Kruis, en van hun boodschap van de ontdekkingsreis naar de rijkdommen van het innerlijke leven.



Videogetuigenissen

Getuigenis van paus Franciscus
Getuigenissen van paus Franciscus
en vele anderen

Rondgang

Neem een kijkje in het Sint-Janscentrum
Neem een kijkje in het Sint-Janscentrum

Relikwie paus
Johannes Paulus II

Relikwie van paus Johannes Paulus II
Het Sint-Janscentrum mag zich
verblijden in een bijzondere band
met paus Johannes Paulus II.

Academische samenwerking

Pauselijke Universiteit Johannes Paulus II
Het Sint-Janscentrum is een academische samenwerking aangegaan met de Pauselijke Universiteit Johannes Paulus II te Krakau.




link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook